ARDEŞEN / RİZE
Miras Hukuku

Babam sağlığında kardeşime bir ev bağışladı. Kalan miras nasıl paylaşılır?

İçindekiler
Yeşil çay bahçesinin yanındaki apartman ve arkada sisli tepeler.

Ardeşen’de bir babanın, sağlığında dairesini kızı Elif’e tapuda bağışladığını düşünelim. Baba vefat ettiğinde geriye bir çay bahçesi kalıyor. Elif’in kardeşi Murat, “Babamın verdiği ev Elif’te kaldığına göre bahçeyi yine yarı yarıya mı paylaşacağız?” diye soruyor.

Bağışlanan evin değeri, onu alan kardeşin miras payına sayılabilir. Buna mirasta denkleştirme denir. İki çocuğun yasal miras payları eşit olsa bile daha önce aldıkları mallar, geride kalan mirastan her birine düşecek tutarı değiştirebilir. Türk Medeni Kanunu m. 495 ve 669

Tapuda “bağış” yazıyorsa ev hangi durumda hesaba katılır?

Kanuna göre anne veya babanın çocuğuna malvarlığı devretmesi, iş kurması için sermaye vermesi veya onu bir borçtan kurtarması gibi karşılıksız kazandırmalar, aksi açıkça belirtilmedikçe miras payına sayılır. Bir dairenin karşılıksız devrinde de bağışın amacı ve babanın paylaşım hakkında ne söylediği önemlidir.

Örneğin baba, “Bu ev miras payına ek olsun, paylaşırken payından düşülmesin” diye açıkça belirtmişse daire denkleştirmenin dışında kalabilir. Tapudaki “bağış” kaydı devrin bedelsiz yapıldığını gösterir. Resmî senette miras payı hakkında ayrıca bir kayıt bulunması veya babanın bu yöndeki açıklamasını gösteren bir belgenin olması, paylaşımda sonucu değiştirebilir. Türk Medeni Kanunu m. 669

Kardeşim evi elinde tutabilir mi? Hangi tarihteki değer esas alınır?

Kural olarak evi alan kardeşin iki seçeneği vardır. Daireyi miras ortaklığına geri verebilir veya elinde tutup değerini kendi miras payından düşürebilir. Baba bu konuda farklı bir düzenleme yapmışsa o da dikkate alınır. Hesapta dairenin denkleştirme anındaki değeri esas alınır. Bu yüzden yıllar önceki tapu senedinde görünen bedel, bugünkü paylaşım hesabını tek başına göstermez. Türk Medeni Kanunu m. 671 ve 673

Bir daire ve bir çay bahçesi iki kardeş arasında nasıl hesaplanır?

Elif ve Murat babalarının tek mirasçıları olsun. Çay bahçesinin paylaşım sırasındaki değeri 4 milyon TL, daha önce bağışlanan dairenin denkleştirme anındaki değeri 2 milyon TL olsun. Başka mal, borç veya bağış bulunmadığını ve Elif’in daireyi elinde tutup değerini payına saydırdığını varsayalım.

  1. Paylaşım hesabı 6 milyon TL üzerinden yapılır. Bahçenin 4 milyon TL’lik değerine, denkleştirmeye giren dairenin 2 milyon TL’lik değeri eklenir. Her kardeşin toplam payı 3 milyon TL’dir.
  2. Elif’e kalan mirastan 1 milyon TL’lik değer düşer. Elif, 3 milyon TL’lik payının 2 milyon TL’sini daireyle almıştır.
  3. Murat’a kalan mirastan 3 milyon TL’lik değer düşer. Böylece iki kardeşin de babasından aldığı toplam değer 3 milyon TL olur.

Aynı örnekte baba, daireyi açıkça miras payına ek olarak bağışlamış ve bağış denkleştirme dışında kalmış olsaydı, iki kardeş 4 milyon TL değerindeki bahçeden ikişer milyon TL’lik pay alırdı. Bu rakamlar kardeşlerin alacağı değeri gösterir. Çay bahçesinin tapuda nasıl devredileceği ayrı bir paylaşım konusudur.

Saklı pay zedelenmişse veya tapuda satış görünüyorsa ne değişir?

Baba, daireyi denkleştirme dışında tutmuş olsa bile diğer çocuğun kanunen korunan asgari miras payı, yani saklı payı, zedelenmiş olabilir. Bağış kanundaki koşulları taşıyorsa çocuk, eksik kalan saklı payını tamamlayacak ölçüde indirim isteyebilir. Buna tenkis denir. Böyle bir bağışta tenkis davası açma hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde mirasbırakanın ölümünden itibaren on yıl geçmekle düşer. Türk Medeni Kanunu m. 560, 565 ve 571

Yargıtay’ın incelediği bir davada mirasçılar önce denkleştirme, bu talepleri kabul edilmezse tenkis istemişti. Yargıtay, mahkemenin öncelikle istenen denkleştirmeyi incelemeden karar vermesini bozma nedeni saydı. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 19.12.2017, E. 2015/16680, K. 2017/7457

Tapuda işlem satış olarak görünüyorsa ve babanın diğer mirasçıları miras hakkından yoksun bırakmak için gerçek bağışı gizlediği ileri sürülüyorsa, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil talebi gündeme gelebilir. Muris muvazaası ve tapu iptali davası

Paylaşım görüşmesinden önce hangi belgeleri hazırlamalıyım?

  • Mirasçılık belgesi. Kimlerin mirasçı olduğunu ve yasal paylarını gösterir.
  • Tapu kaydı ve devre ait resmî senet. Dairenin hangi tarihte, hangi işlemle devredildiğini ve devir sırasında miras payı hakkında bir kayıt konulup konulmadığını incelemeye yarar.
  • Babanın açıklamaları ve varsa ödeme kayıtları. Bağışın paydan düşülmesi hakkında yazdıklarını, devir sırasında yaptığı açıklamaları doğrudan duyan kişilerin bilgilerini ve bir bedel ödendiği söyleniyorsa ilgili banka kayıtlarını bir araya getirin.
  • Kalan mallar, borçlar ve değer bilgileri. Daire ve bahçe için varsa güncel değerleme raporlarını, babanın bıraktığı diğer mal ve borçları ve kardeşlere yapılan önceki önemli bağışları birlikte listeleyin. Terekenin tespiti ve miras kalan malların araştırılması

İlgili çalışma alanı Miras Hukuku

Büro iletişim bilgileri

0 (531) 265 88 20 sutluogluhukuk@gmail.com

Büro adresi ve çalışma saatleri