Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası: Mülkiyet Paylaşımında Hukuki Çözüm
- Göktuğ Sütlüoğlu
- 5 Oca
- 2 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 7 gün önce
Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası Nedir?
Taşınır veya taşınmaz bir mal üzerinde birden fazla kişinin mülkiyet hakkına sahip olması, uygulamada sıkça uyuşmazlıklara yol açmaktadır. Özellikle miras yoluyla intikal eden gayrimenkullerde paydaşların anlaşamaması halinde, paydaşlığın sona erdirilmesi için başvurulan temel yol ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davasıdır.
Ortaklığın giderilmesi davası; paylı mülkiyete veya elbirliği mülkiyetine konu bir mal üzerindeki ortaklığın, mahkeme kararıyla sona erdirilmesini amaçlar. Sonuç; ya malın paydaşlar arasında fiilen paylaştırılması ya da malın satılarak bedelin paylaştırılmasıdır.
Önemli not: Bu dava uygulamada “çift yönlü (iki taraflı)” niteliktedir. Davayı açan tarafın “kazanması”, karşı tarafın ise “kaybetmesi” şeklinde klasik bir sonuç doğurmaz; karar, tüm paydaşlar bakımından benzer hukuki sonuçlar üretir.
Ortaklık Hangi Yollarla Giderilir?
Mahkeme, somut olaya göre ortaklığın giderilmesine iki yöntemden biriyle karar verir:
1) Aynen Taksim (Fiilen Bölüşme) Suretiyle
Malın, paydaşlar arasında fiziken bölünerek her paydaşa ayrı bir parça tahsis edilmesidir. Bunun için:
Malın bölünebilir nitelikte olması,
İmar ve belediye mevzuatına uygunluk,
Bölünme ile malın değerinde fahiş azalma olmaması,
Her paydaşa müstakil kullanım imkânı verecek şekilde paylaşımın mümkün olması
gibi şartlar aranır.
2) Satış Suretiyle
Aynen taksim mümkün değilse mahkeme, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verir. Satış işlemi mahkemece bizzat yapılmaz; satış memurluğu / icra dairesi eliyle ve kural olarak açık artırma usulüyle gerçekleştirilir.
Paydaşların oybirliği ile anlaşması halinde, uygulamada satışın yalnızca paydaşlar arasında yapılması da mümkündür.
Satıştan elde edilen bedel, giderler düşüldükten sonra paydaşlara payları oranında dağıtılır.
Dava Nerede ve Hangi Mahkemede Açılır?
Görevli mahkeme: Sulh Hukuk Mahkemesi
Yetkili mahkeme (taşınmazlarda): Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi (uygulamada kesin yetki olarak kabul edilir).
Süreçte Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Taraf teşkili: Dava, mal üzerindeki tüm paydaşlara yöneltilmelidir. Paydaşlardan biri vefat etmişse, mirasçıların davaya dahil edilmesi gerekir.
Bilirkişi incelemesi: Taşınmazın değeri, imar durumu ve aynen taksime elverişliliği teknik bilirkişi raporlarıyla belirlenir; özellikle satış aşamasına doğrudan etkisi vardır.
Satışın (infazın) istenmesi: Satışa ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren kararın infazı/satış talebi bakımından uygulamada 10 yıllık süre (ilamın icrası zamanaşımı çerçevesinde) gündeme gelir; bu süre geçirilirse kararın infaz kabiliyeti tartışmalı hale gelir ve yeniden dava ihtiyacı doğabilir.
Neden Avukat Desteği Önemlidir?
Ortaklığın giderilmesi dosyaları; tebligat, taraf teşkili, bilirkişi raporlarına itiraz süreleri, satış prosedürü ve ihale süreci gibi teknik aşamalar içerir. Bu aşamalarda yapılacak bir usul hatası, telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir.
Özellikle açık artırma sürecinde taşınmazın gerçek değerinin altında satılmasının önlenmesi, paydaşın ihaleye girerek taşınmazı edinmek istemesi halinde stratejik ve usule uygun hareket edilmesi gerekir.
Hukuki Destek
Miras kalan taşınmazların paylaşımı ve ortaklı mülkiyet uyuşmazlıklarında; süreci hızlı, usule uygun ve hak kaybı doğurmayacak şekilde yürütmek için profesyonel hukuki destek almanız önemlidir.
⚖️ Hukuki Sorularınız İçin Bizimle İletişime Geçebilirsiniz
Bu konuda daha fazla bilgi almak, kişisel durumunuzu değerlendirmek ya da görüşme talebinde bulunmak isterseniz bizimle doğrudan iletişim kurabilirsiniz.
WhatsApp üzerinden ulaşmak için tıklayın
Yorumlar