Evin Tapusu Eşimin Adına. Boşanmada Evden Pay Alabilir miyim?
İçindekiler

Evlendikten sonra krediyle bir ev aldınız. Tapu eşinizin adına, taksitler de onun maaş hesabından ödeniyor. Boşanırken bu ev için bir alacak isteyebilir misiniz? Evet, eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejimi geçerliyse ve evin alımında evlilik içindeki kazançlar kullanıldıysa katılma alacağınız doğabilir. Tapu mülkiyetin kime ait olduğunu gösterir. Katılma alacağı ise evin hangi parayla alındığına ve borçlar hesaba katıldığında kalan değere göre belirlenen, kural olarak parasal bir taleptir.
Taksitleri eşim kendi maaşından ödedi. Benim de hakkım var mı?
Eşler başka bir mal rejimi seçmemişse yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır. Bu rejim süresince çalışarak kazanılan ücret, hangi eşin hesabına yatarsa yatsın, o eşin edinilmiş malıdır. Kendi geliriniz olmasa da eşinizin maaşıyla alınan ev için katılma alacağı isteyebilirsiniz. Bunun için satıcıya sizin de para ödediğinizi göstermeniz gerekmez. Yargıtay’ın katılma alacağında kişisel katkı şartını incelediği karar.
Hesap her eş için ayrı yapılır. Edinilmiş mallara ilişkin borçlar düşüldükten ve kanundaki düzeltmeler yapıldıktan sonra kalan tutara artık değer denir. Kural olarak her eş diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir. İkisinin de alacağı varsa bunlar karşılıklı olarak mahsup edilir. Türk Medeni Kanunu m. 202, 219, 231 ve 236.
Ev evlenmeden önce alındıysa veya peşinat mirastan geldiyse ne değişir?
Eşinizin evlenmeden önce sahip olduğu ev ya da evliyken kendisine miras kalan ev kural olarak onun kişisel malıdır. Ancak evlenmeden önce aldığı konutun kredi taksitlerini evlendikten sonra maaşıyla ödemeye devam etmişse, bu ödemeler tasfiyede hesaba girebilir. Bu durumda tapunun edinildiği günle birlikte kredi ödeme geçmişine de bakılır.
Diyelim ki eşiniz, annesinden kalan parayı evin peşinatı olarak verdi ve kalan bedeli maaşından karşıladı. Miras parasının konuta aktarıldığı gösterilebiliyorsa, peşinatın karşılık geldiği bölüm hesapta ayrıca dikkate alınır. Miras size kaldıysa ve bu parayı eşinizin evine karşılığını almadan verdiyseniz, katkının amacı ve kanundaki koşullara göre değer artış payı da isteyebilirsiniz. Mirasın yattığı hesap ile satıcıya yapılan havale arasındaki para hareketi bu ayrımı aydınlatır. Türk Medeni Kanunu m. 220, 222, 227 ve 230.
1 Ocak 2002’den önce evlendiyseniz o tarihten önceki edinimler için o dönemdeki mal rejimine bakılır. Eşler geçiş döneminde farklı bir seçim yapmamışsa edinilmiş mallara katılma rejimi 1 Ocak 2002’den itibaren geçerlidir. 4722 sayılı Kanun m. 10.
Boşanma davası açıldığında konut kredisi sürüyorsa hangi tarih esas alınır?
Mahkeme boşanmaya karar verirse mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer. Bu nedenle dava açılana kadar ödenen taksitler ile o gün henüz vadesi gelmemiş taksitler ayrı değerlendirilir. Evin tasfiyeye esas değeri belirlenirken ise dava açıldığı günkü durumu ve tasfiye kararına en yakın tarihteki piyasa değeri birlikte dikkate alınır. Türk Medeni Kanunu m. 225, 228, 232 ve 235.
Yargıtay’ın incelediği bir olayda 60 taksidin 45’i boşanma davasından önce ödenmişti. Mahkemenin hesabı yalnızca ödenen anaparaya dayanıyordu. Yargıtay, dava tarihine kadar ödenen taksitlerin toplam taksitlere oranının ve peşinatın satın alma bedeli içindeki payının gözetilmesi gerektiğini belirtti. Yargıtay’ın peşinat ve konut kredisi hesabına ilişkin kararı.
2 milyon liraya alınan bir evde katılma alacağı nasıl hesaplanır?
Eşinizin adına alınan evin satış bedeli 2.000.000 TL olsun. Eşiniz 400.000 TL peşinatı evlilik içinde biriktirdiği maaşıyla, kalan 1.600.000 TL’yi konut kredisiyle karşılamış olsun. Aşağıdaki örnekte taksitler eşit tutarlı, evin fiziki durumu aynı ve tasfiyeye en yakın piyasa değeri 5.000.000 TL’dir. Hesabı görmek için bu evin tek mal olduğunu, başka bir borç, kişisel katkı veya karşı alacak bulunmadığını varsayalım.
- Peşinat evin %20’sini karşılar. Krediyle karşılanan kısım ise satın alma bedelinin %80’idir.
- 60 taksidin 30’u dava açılana kadar maaştan ödendiyse kredinin yarısı bu döneme düşer. Bu da evin bedelinin %40’ına karşılık gelir. Kalan 30 taksidi dava açıldıktan sonra tapu sahibi eş öder.
- Hesaba giren oran %60’tır. Peşinatın %20’lik payı ile kredinin evlilik içinde ödenen %40’lık payı toplanır. Evin 5.000.000 TL’lik değerinin %60’ı, 3.000.000 TL eder.
- Bu örnekte diğer eşin katılma alacağı 1.500.000 TL olur. Bu tutar 3.000.000 TL’nin yarısıdır. Dava sonrasına kalan taksitlerin payı hesapta zaten ayrılmıştır.
Aynı örnekte 60 taksidin tamamı dava açılmadan önce maaştan ödenmiş olsaydı, evin 5.000.000 TL’lik değerinin tamamı hesaba girer ve diğer eşin alacağı 2.500.000 TL olurdu. Taksitlerin tutarları farklıysa, ara ödeme yapılmışsa veya krediyi kapatmak için kişisel para kullanılmışsa ödeme planıyla fiilî ödemeleri birlikte incelemek gerekir. Yargıtay’ın iki döneme yayılan ödemelerin hesabına ilişkin kararı.
Protokolde evi eşime bırakırsam banka benden taksit isteyebilir mi?
Evet. Krediyi siz çektiyseniz, boşanma protokolünde kalan taksitleri eşinizin ödeyeceğini yazmanız sizi bankaya karşı borçtan çıkarmaz. Kredi borcunun eşinize geçmesi ve sizin bu borçtan kurtulmanız için bankanın da kabulü gerekir. Bu nedenle tapu devrinin tarihini, devir gününe kadar taksitleri kimin ödeyeceğini ve bankayla yapılacak işlemi ayrı ayrı ele alın. Türk Borçlar Kanunu m. 195–196. Anlaşmalı boşanma şartları ve protokolde dikkat edilecek konular.
İlk görüşmeye hangi belgeleri götürmeliyim?
- Evin alımı için elinizdeki tapu kaydını, satın alma tarihini ve bedelini gösteren satış belgesi ile dekontları hazırlayın.
- Kredi için sözleşmeyi, ilk ve varsa değişen ödeme planını, fiilen ödenen taksitlerin hesap dökümünü ve dava tarihindeki kalan borcu gösteren banka kaydını bir araya getirin.
- Peşinat için paranın kaynağını izlemeye yarayan belgeleri ekleyin. Örneğin peşinat evlilikten önceki birikimden geldiyse eski hesap ekstresi, mirastan geldiyse miras ve banka kayıtları önem taşır.
- Tarihleri karşılaştırmak için evlilik tarihini, boşanma davasının açılış tarihini ve varsa mal rejimi sözleşmesiyle boşanma protokolünü hazır bulundurun. Banka kaydı elinizde yoksa bankanın adını ve ilgili ödeme dönemini not edin.
İlgili çalışma alanı Aile Hukuku
Büro iletişim bilgileri
0 (531) 265 88 20 sutluogluhukuk@gmail.com
Büro adresi ve çalışma saatleri
