ARDEŞEN / RİZE
Gayrimenkul Hukuku

Kiralananın Tahliyesi ve Tahliye Sebepleri

İçindekiler
Taş zemin üzerinde ev maketi, anahtar ve dosya.

Kiraya verenin, kiracının evden veya işyerinden çıkmasını istemesi tek başına tahliye için yeterli değildir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kanuni bir tahliye sebebinin bulunması ve bu sebebe uygun usulün izlenmesi gerekir. Kira bedelinin ödenmemesi, ihtiyaç ve tahliye taahhüdü gibi sebepler farklı koşullara tabidir.

Bu yazı, konut ve çatılı işyeri kiralarında tahliyenin genel çerçevesini açıklamaktadır. Arsa ve tarla gibi diğer kiralamalarda uygulanacak hükümler farklılık gösterebilir.

Kira sözleşmesinin süresinin dolması

Belirli süreli kira sözleşmesinin bitmesi, kiraya verene tek başına tahliye hakkı vermez. Kiracı süresinde sona erdirme bildiriminde bulunmadıkça sözleşme kural olarak bir yıl uzar. Bu nedenle, bir yıllık sözleşmenin sonunda kiracının mutlaka çıkması gerektiği düşüncesi doğru değildir (TBK m. 347).

Başlıca tahliye sebepleri

İhtiyaç ve yeni malikin ihtiyacı

Kiraya verenin kendisi, eşi, çocukları veya anne ve babası gibi kanunda sayılan kişilerin konut ya da işyeri ihtiyacı tahliye sebebi olabilir. Taşınmazı bu ihtiyaç için kullanma zorunluluğu ortaya konulmalıdır. Belirli süreli sözleşmelerde dava, kural olarak sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde açılmalıdır (TBK m. 350).

Taşınmazı sonradan edinen yeni malik, edinme tarihinden itibaren bir ay içinde kiracıya ulaşan yazılı bildirimle, edinme tarihinden altı ay sonra ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açabilir. Ayrıca, sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açma seçeneği de vardır (TBK m. 351).

Tahliye taahhüdü

Kiracı, taşınmazın kendisine tesliminden sonra belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmişse, geçerli bir tahliye taahhüdüne dayanılarak tahliye istenebilir. Her imzalı belge kendiliğinden geçerli bir tahliye taahhüdü sayılmaz. Kiralanan boşaltılmazsa, taahhüt edilen tahliye tarihinden itibaren bir ay içinde icra takibi başlatılmalı veya dava açılmalıdır (TBK m. 352/1).

Kira bedelinin ödenmemesi

Kira borcunun ödenmemesi, temerrüt nedeniyle tahliyeyi gündeme getirebilir. TBK m. 315 kapsamında konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıya yazılı olarak en az otuz gün ödeme süresi verilmesi ve ödeme yapılmazsa sözleşmenin feshedileceğinin bildirilmesi gerekir. Usulüne uygun bildirime rağmen borcun süresinde ödenmemesi hâlinde tahliye istenebilir (TBK m. 315).

Ödenmeyen kira bedeli için ödeme emriyle yürütülen takip hakkında Örnek 13 ödeme emri ve tahliye yazısına bakılabilir.

İki haklı ihtar

Bir yıllık kira sözleşmesinde, aynı kira yılı içindeki farklı kira borçlarının zamanında ödenmemesi nedeniyle iki haklı yazılı ihtara yol açılması tahliye sebebi olabilir. Yalnızca iki ihtarname gönderilmiş olması yeterli değildir. İhtarların haklılığı ile tebliğ ve ödeme tarihleri birlikte değerlendirilir.

Bir yıl ve daha uzun süreli kiralarda dava, kural olarak ihtarların yapıldığı kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde açılır. Bir yıldan kısa kiralarda ise süre, kira süresinin bitiminden başlar. Kira yılı, takvim yılıyla aynı olmak zorunda değildir; bir yılı aşan dönemlerde kanundaki özel hesaplama kuralı da gözetilir (TBK m. 352/2).

Yeniden inşa ve esaslı tadilat

Taşınmazın yeniden inşası veya imarı amacıyla esaslı onarımı, genişletilmesi ya da değiştirilmesi gerekiyorsa ve işler sırasında kullanılması imkânsızsa tahliye istenebilir. Basit bir boya veya bakım işi, tek başına yeterli değildir. Belirli süreli sözleşmelerde dava, kural olarak sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde açılmalıdır (TBK m. 350).

Sözleşmeye aykırı kullanım

Kiracının taşınmazı özenle kullanmaması veya komşulara karşı yükümlülüklerini ihlal etmesi de fesih sebebi olabilir. Kural olarak aykırılığın giderilmesi için en az otuz gün süre içeren yazılı ihtar gerekir. Kasten ağır zarar verme veya ilişkinin çekilmez hâle gelmesi gibi kanuni istisnalarda derhâl fesih gündeme gelebilir (TBK m. 316).

On yıllık uzama süresine bağlı fesih

Belirli süreli sözleşmelerde, on yıllık uzama süresini izleyen her uzama yılının bitimi için en az üç ay önceden yazılı bildirim yapılarak sebep göstermeden sözleşme sona erdirilebilir. Bu hesap, ilk kira tarihine yalnızca on yıl eklenerek yapılmaz; başlangıçtaki sözleşme süresi ve uzama yılları birlikte dikkate alınır (TBK m. 347–348).

Tahliye süreci ve arabuluculuk

İzlenecek yol, tahliye sebebine göre belirlenir. Kira sözleşmesi, ödeme kayıtları, varsa tahliye taahhüdü ve ihtarnameler incelenmeli; özellikle tebliğ tarihleri ve başvuru süreleri tespit edilmelidir. Bütün tahliye sebepleri için geçerli tek bir ihtar veya dava süresi bulunmaz.

Kira ilişkisinden doğan tahliye davalarında, kural olarak dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir. İcra ve İflas Kanunu uyarınca ilamsız icra yoluyla tahliye bu zorunluluğun dışındadır. Bu takiplerde itirazın kaldırılması ve tahliye için icra hukuk mahkemesine yapılan başvurularda arabuluculuk dava şartı değildir. Uyuşmazlığın sulh hukuk mahkemesinde dava yoluyla çözülmesi gerekiyorsa dava öncesinde arabuluculuk zorunludur (6325 sayılı Kanun m. 18/B/1-a).

İlamsız icra yoluna ilişkin istisnalar saklı kalmak üzere tahliye davalarında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 4/1-a).

Dava şartı arabuluculukta büroya başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (6325 sayılı Kanun m. 18/A/15). Ayrıca kiraya veren, en geç dava açma süresi içinde dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirirse dava açma süresi bir kira yılı uzar (TBK m. 353). Dava açma süreleri bu hükümler de gözetilerek hesaplanmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

Kiralananın satılması kiracının hemen çıkarılmasını sağlar mı?

Hayır. Satışla yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur. Tahliye için ayrıca kanuni bir sebebin bulunması ve buna ilişkin koşulların yerine getirilmesi gerekir (TBK m. 310, 351).

Her tahliye için iki ihtar gerekir mi?

Hayır. İki haklı ihtar, ayrı bir tahliye sebebidir. Kira bedelinin ödenmemesine dayalı temerrüt, ihtiyaç veya tahliye taahhüdünde farklı koşullar uygulanır (TBK m. 315, 350–352).

Tahliye davası ne kadar sürer?

Her dosya için geçerli sabit bir süre yoktur. Tebligatlar, delillerin toplanması, mahkemenin iş yükü ve kanun yolu incelemesi süreyi etkiler. Tahliye sebebinin varlığı, taşınmazın hemen boşaltılacağı anlamına gelmez.

Tahliye edilen taşınmaz yeniden kiraya verilebilir mi?

İhtiyaç nedeniyle tahliye sağlandığında, haklı sebep olmadıkça taşınmaz üç yıl geçmeden eski kiracıdan başkasına kiralanamaz. Yeniden inşa veya imar için boşaltılan taşınmazın eski hâliyle kiralanmasında da aynı yasak uygulanır (TBK m. 355).

İnşa veya imar tamamlandığında eski kiracının, taşınmazı yeni durumu ve yeni kira bedeliyle kiralamada öncelik hakkı vardır. Bu hak, kiraya verenin yazılı bildirimini izleyen bir ay içinde kullanılmalıdır. Öncelik hakkı sona erdirilmedikçe üç yıl dolmadan başkasına kiralama yapılamaz (TBK m. 355).

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Tahliye koşulları ve süreler, sözleşme ile somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Resmî kaynaklar

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 310, 315–316, 347–348, 350–353, 355.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu — m. 18/A/15 ve 18/B.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 4/1-a.

Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı – Uzman Arabuluculuğa Giriş — Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk bölümü.

Mevzuat kontrol tarihi: 30 Ekim 2026.

İlgili içerikler

Büro iletişim bilgileri

0 (531) 265 88 20 sutluogluhukuk@gmail.com

Büro adresi ve çalışma saatleri